LCD và những điều cần biết

nkduy1

Ngày nay màn hình tinh thể lỏng (LCD) đang dần chiếm lĩnh thị trường máy tính, và ngày càng có nhiều người muốn trang bị LCD. Tuy nhiên, màn hình LCD không phải là sản phẩm cho tất cả mọi người. Chúng có những nhược điểm mà không phải ai cũng chấp nhận được, những game thủ chuyên nghiệp hay các nhà thiết kế đồ họa có thể sẽ muốn ở lại với dòng màn hình CRT truyền thống do yêu cầu về màu sắc và tốc độ đáp ứng; giá màn hình CRT cũng rẻ hơn nhiều so với LCD. Tuy nhiên, LCD sẽ đem lại nhiều thứ đáng giá hơn như tiết kiệm điện, diện tích, không gây hại cho mắt, màn hình sáng hơn...

Tuy nhiên việc chọn mua một “con” LCD vừa ý và chất lượng tốt không đơn giản, nhất là khi khái niệm về loại màn hình này còn khá mới mẻ với mọi người. Bài viết này sẽ giúp bạn có một cái nhìn sơ lược về việc chọn mua và sử dụng LCD sao cho hợp lý.

I- CHỌN MUA LCD




1. Kích thước màn hình (screen size):


Không giống với màn hình CRT thường có vùng làm việc (viewable area) nhỏ hơn kích thước thực, màn hình LCD có vùng làm việc chính xác bằng kích thước thực (đường chéo), do vậy màn hình LCD 17” sẽ có vùng làm việc đúng bằng 17”. Khi so sánh tầm nhìn của hai loại màn hình LCD và CRT, người ta thường “độ chừng” như sau:


- Màn hình 17” CRT ~ 15” LCD.

- Màn hình 19” CRT ~ 17” LCD.

- Màn hình 21” CRT ~ 19”-20” LCD.

Dĩ nhiên những thông số này cũng chỉ mang tính tương đối, màn hình 19” CRT cho bạn tầm nhìn khoảng 18” và dĩ nhiên sẽ to hơn màn hình LCD 17” một chút.
Một số loại màn hình LCD được chế tạo đặc biệt cho nhu cầu xem phim thường được gọi là wide screen (màn ảnh rộng), thường có chiều ngang dài hơn và chiều dọc hẹp hơn màn hình thông thường. Đối với những loại này, cách tính kích thước theo đường chéo vẫn đúng nhưng độ phân giải chuẩn cũng như diện tích hiển thị hơi khác một chút.


2. Độ phân giải (resolution):



Khác với CRT, mỗi loại LCD đều có một độ phân giải tối ưu tương ứng (do số lượng điểm ảnh định sẵn trên mỗi tấm LCD được sản xuất ra). Vì vậy, bạn sẽ không bao giờ thiết lập được độ phân giải cao hơn độ phân giải tối ưu. Dĩ nhiên bạn có thể bắt LCD hiển thị ở độ phân giải thấp hơn, tuy nhiên chất lượng hình sẽ tồi hơn. Để giải thích điều này, bạn phải biết rằng LCD hiển thị mỗi điểm ảnh mà chương trình yêu cầu bằng một điểm ảnh vật lý, với độ phân giải tối ưu, mỗi điểm ảnh ảo sẽ được biểu hiện bằng một điểm ảnh thực và chất lượng hình ảnh sẽ rất đẹp. Tuy nhiên nếu bạn thiết lập độ phân giải thấp hơn, một điểm ảnh ảo sẽ được biểu hiện bằng nhiều điểm ảnh thực và kích thước một điểm ảnh sẽ to hơn, như vậy hình ảnh sẽ bị nhòe và xấu hơn. Ví dụ, với LCD 17” (thường có độ phân giải tối ưu là 1280x1024) nếu bạn thiết lập ở độ phân giải 1024x768, một điểm ảnh ảo sẽ được biểu thị trên màn hình bằng bốn điểm ảnh thực. Vì một điểm ảnh thực khá bé nên bạn sẽ không nhận thấy sự khác biệt nhiều, nhưng nếu để ở độ phân giải 800x600, mọi thứ trông sẽ khá tồi tệ. Tóm lại, chúng ta sẽ có độ phân giải chuẩn của các loại màn hình LCD như sau:

- 15” LCD: 1024x768 (khoảng 786.000 điểm ảnh)

- 17” LCD: 1280x1024 (khoảng 1.310.000 điểm ảnh).

- 19” LCD: 1280x1024 hoặc 1600x1200

- 20” LCD: 1600x1200 (khoảng 1.920.000 điểm ảnh).

Dựa vào đây, bạn nên chọn lựa loại màn hình sao cho phù hợp với card đồ họa của mình, nhất là khi bạn thường giải trí bằng các trò chơi máy tính. Nếu bạn mua màn hình 17” mà card đồ họa không thể “cân” nổi game ở độ phân giải 1280x1024 thì kết quả sẽ không được như ý.


3. Tốc độ làm tươi (refresh rate):



Điều đầu tiên bạn nên biết là màn hình LCD không bị nhấp nháy khi để tần số refresh quá thấp như màn hình CRT. Mặc dù tất cả các nhà sản xuất màn hình LCD thường khuyến cáo người dùng rằng sản phẩm của họ có refresh rate tối ưu là 60Hz (con số này sẽ làm cho bạn nhức mắt và đau đầu trong vài phút nếu dùng màn hình CRT) nhưng đa số màn hình LCD đều hỗ trợ tần số 75Hz. Việc thiết lập tốc độ làm tươi ở 75Hz có thể không tạo ra sự khác biệt nào trên màn hình Desktop cũng như khi sử dụng ứng dụng văn phòng, tuy nhiên khi bạn sử dụng các ứng dụng đồ họa 3D hoặc xem phim, hình ảnh sẽ mượt hơn rất nhiều. Nếu để refresh rate khác với 60Hz, một số màn hình có thể bị mờ, bạn hãy tìm tính năng Auto Adjust để màn hình tự động chỉnh lại nét (nhiều màn hình LCD đều có tùy chọn này).


4. Tần số đáp ứng (response rate):



Tần số đáp ứng của màn hình LCD được tính bằng tổng thời gian một điểm ảnh sáng lên và sau đó tắt đi. Thường thì thời gian bật (rising time) nhanh hơn thời gian tắt (falling time). Bật tắt ở đây không có nghĩa như từ on/off thông thường mà là thời gian để một màu hiện lên trên 1 điểm ảnh (pixel) và thời gian để màu đó hoàn toàn biến mất. Do thời gian tắt thường chậm hơn thời gian bật nên mới có hiện tượng bóng ma (ghosting), tức là màu cũ chồng lên màu mới, hay nói cách khác là hình cũ chồng lên hình mới - do màu cũ chưa kịp nhạt thì điểm ảnh đã phải theo lệnh của card đồ họa hiển thị một màu mới. Trong khi chơi game hay coi phim hành động, có những khoảnh khắc nào đó card màn hình yêu cầu hiển thị màu quá nhanh, điểm ảnh có thể phản ứng không kịp, rơi vào trạng thái hiển thị 2 màu cùng lúc. Do đó khi bạn lựa chọn màn hình theo response time thì phải cộng hai thông số đó lại mới được con số chính xác. Ví dụ một màn hình LCD có response time theo nhà sản xuất thông báo là 25ms thường có nghĩa là 9ms (rising) + 16ms (falling), hay 16ms = 4ms + 12ms (các con số này không nhất thiết). Nhiều nhà sản xuất hay cửa hàng khi ghi bảng mô tả sản phẩm thường cố tình chỉ liệt kê 1 con số, rising hoặc falling để làm rối khách hàng. Bạn nên chú ý các kí hiệu như rise time (tr) và fall time (tf) vì thực tế có trường hợp sau khi đọc hết tài liệu hướng dẫn, tôi mới phát hiện một màn hình LCD có tần số đáp ứng thực là 40ms thay vì 25ms như ghi trên vỏ. Bạn nên lưu ý hai loại 16ms và 20ms có hiệu năng khác biệt nhau không nhiều.


5. Độ tương phản (contrast):

Tỉ lệ tương phản là sự khác biệt giữa màu sáng trắng mạnh nhất và màu tối nhất trên màn hình. Một màn hình LCD có độ tương phản cao sẽ cho màu sắc hình ảnh đẹp hơn. Các chi tiết sẽ xuất hiện rõ ràng hơn. Các loại màn hình LCD trên thị trường có độ tương phản từ 200:1 tới 700:1 và thông dụng trong khoảng 350:1 và 500:1. Bạn nên chọn loại có độ tương phản từ 350:1 trở lên.

6. Góc nhìn (viewing angles):

Nếu đã từng nhìn qua màn hình LCD, bạn sẽ nhận thấy khi nhìn lệch đi một góc, màu sắc trên màn hình sẽ bị biến đổi, ở một số loại màn hình rẻ tiền, có thể bạn sẽ không còn nhìn thấy gì nữa. Tuy nhiên góc nhìn không phải là yếu tố quan trọng nhất để chọn màn hình LCD vì đa số người dùng máy tính đều ngồi trực diện màn hình, tuy đôi lúc có thể hơi lệch một chút nhưng việc đó không gây khó khăn gì đối với các loại LCD hiện đại.

Góc nhìn của LCD được xác định theo chiều dọc và chiều ngang, tuy nhiên bất kể màn hình có thông số thế nào, bạn chỉ nhìn thấy hình ảnh đẹp nhất khi ngồi chính diện mà thôi. Một màn hình có góc nhìn 160 độ chiều dọc/ngang sẽ đủ cho thêm một vài người nữa xung quanh cũng nhìn thấy nội dung hiển thị rõ ràng.

7. Giao tiếp tương tự (D-Sub) và giao tiếp số (DVI):


Tất cả các loại màn hình LCD đều được kết nối với máy tính thông qua một trong hai kiểu giao tiếp - tương tự qua ngõ VGA thông dụng và số qua cổng DVI hiện được hỗ trợ trên các card đồ họa cao cấp. Để sử dụng giao tiếp DVI, bạn phải có cổng DVI trên màn hình và trên máy tính. Một cáp DVI sẽ đảm nhận việc nối hai cổng này lại với nhau. Một số loại màn LCD mặc dù có hỗ trợ giao tiếp DVI nhưng lại không bán kèm cáp. Bạn nên tính toán trước khi mua vì giá của nó không rẻ. Tuy nhiên với giao tiếp số DVI, bạn sẽ có chất lượng hình ảnh cao và nét hơn. Mặc dù sự khác biệt không lớn nhưng để ý thật kĩ, có thể bạn sẽ vẫn nhận ra. Sự khác biệt này do khi dùng giao tiếp tương tự, tín hiệu số từ card đồ họa phải chuyển qua dạng tương tự, đi qua dây cáp rồi lại phải chuyển về dạng số trước khi xuất ra màn hình.

Bạn cũng nên biết không phải tất các loại cáp DVI đều giống nhau. Nếu màn hình có dây cáp kèm theo, bạn có thể yên tâm sử dụng bởi nhà sản xuất đã đảm bảo về chất lượng cũng như khả năng làm việc của chúng phù hợp với màn hình. Nếu phải đi mua cáp thì bạn cũng nên biết cáp DVI bạn định mua phải đáp ứng được độ phân giải của màn hình. Lấy ví dụ bạn mua một màn hình LCD 17” có DVI, bạn phải chắc chắn cáp định mua không phải của màn hình 15”. Tuy trông có vẻ giống nhau nhưng loại cáp DVI rẻ tiền sẽ không đáp ứng được băng thông cần thiết cho độ phân giải cao. Kết quả là chất lượng hình ảnh tồi tệ hoặc hình ảnh bị rung nhẹ.

8. Độ sáng (brightness):

Tất cả các loại màn hình LCD đều sáng hơn rất nhiều so với CRT, có thể bạn sẽ cảm thấy khá nhức mắt khi mới làm việc với LCD. Tuy nhiên một khi đã quen, bạn sẽ cảm thấy LCD nhìn rất “sướng”. Một chi tiết mà bạn cần chú ý đó là độ sáng mặc định của các màn hình khi xuất xưởng đều giống nhau. Ví dụ, các màn hình Hitachi đều có độ sáng ở mức tối đa 100% và thiết lập này sẽ làm bạn cảm thấy nhức mắt rất nhanh. Hãy kiểm tra thiết lập và đảm bảo nó được đặt ở mức phù hợp, thường thì vào khoảng 50-60 là vừa (tùy vào độ sáng môi trường). Một số trò chơi có thể sẽ rất tối khi bạn sử dụng màn hình LCD, để khắc phục bạn phải thay đổi một thông số cũng liên quan đến độ sáng là gamma. Nếu trong game không hỗ trợ, bạn có thể dùng tiện ích PowerStrip (http://www.entechtaiwan.com/ps.htm).

9. Nguồn sáng phụ (back light source):


Các loại màn hình LCD đều có một nguồn sáng từ phía sau vì nếu không màn hình sẽ tối om và bạn hầu như không thể nhìn thấy gì. Mặc dù các nhà sản xuất LCD có thể dùng chung tấm màn hình LCD nhưng đèn back light không giống nhau. Nếu như hai loại màn hình dùng chung tấm LCD (ví dụ Hitachi và NEC) mà có độ tương phản khác nhau, rất có thể chúng dùng đèn back light khác nhau. Vậy vấn đề ở đây là gì? Đó chính là đèn back light thường có tuổi thọ nhất định và rất khó thay thế. Với công nghệ hiện đại, tuổi thọ của chúng có thể lên tới hơn 40.000 giờ. Con số này có thể hơi mơ hồ nhưng bạn có thể hình dung nếu bật màn hình LCD 24/7, bạn sẽ dùng được khoảng 5 năm trước khi có hiện tượng màn bị tối dần do đèn bị lão hóa. Màn hình càng cũ càng ngả sang màu vàng và sẽ tối từ bốn góc vào trong. Với những người dùng ít (khoảng 12/7) con số này có thể lên tới 9 năm. Nếu cho khoảng thời gian này hơi ngắn ngủi thì hãy nhớ lại xem từ 5 đến 9 năm trước bạn dùng loại màn hình gì. Tuy nhiên, tình trạng LCD bị mờ dần thực sự rất khó nhận ra, trong 3 năm đầu tiên kể từ khi bạn bắt đầu dùng màn hình LCD, độ sáng và chất lượng của hình ảnh gần như không thay đổi.


Một hiện tượng khác mà màn hình LCD có thể cũng sẽ mắc phải đó là lưu ảnh. Với màn hình CRT thông thường, đây là một điều rất thường xảy ra, nhất là màn hình cũ. Khi bạn để một hình ảnh hiển thị trên màn hình hàng giờ liền thì hình ảnh đó sẽ “ám” lên màn hình. Đây cũng là lý do bạn nên tắt màn hình khi không dùng hoặc sử dụng ScreenSaver. Đối với màn hình LCD, hiện tượng này rất hiếm khi xảy ra nhưng không phải là không có. Nếu bạn là người kém may mắn, sau khi bật một hình ảnh nhiều giờ trên màn hình LCD, bạn tắt nó đi và có thể hôm sau khi bật màn hình, bạn sẽ thấy nó mờ mờ. Tuy vậy, không giống như CRT, lỗi này của LCD chỉ là tạm thời, nếu bạn có đủ sự “xui xẻo” để gặp hiện tượng lưu ảnh, bạn chỉ cần sử dụng bình thường hoặc chạy trình Screensaver một lúc là lỗi này sẽ biến mất.

Vì đèn back light rất sáng nên ở một số loại màn hình rẻ tiền, có thể người dùng sẽ nhận thấy hiện tượng “rò” ánh sáng ở đường viền (backlight leakage), bạn sẽ dễ nhận thấy nó nhất khi để màn hình hiển thị toàn màu đen. Với các loại LCD tốt, hiện tượng này hầu như không xảy ra.

10. Điểm ảnh chết:

Đây có lẽ là nỗi ám ảnh của tất cả người dùng LCD. Bạn nên biết việc sản xuất màn hình LCD không hề đơn giản, ngay cả với công nghệ hiện đại. Qua nhiều năm phát triển, các giai đoạn chế tạo LCD ngày càng trở nên hoàn thiện. Vào những ngày sơ khai của LCD, có đến 30-40% số tấm LCD bị quăng đi ngay sau khi sản xuất vì số điểm ảnh chết quá nhiều. Điều này đã khiến cho giá LCD thường rất cao. Vậy điểm ảnh chết là gì? Đó là khi điểm ảnh chỉ có khả năng hiển thị một màu nhất định (xanh, đỏ hoặc xanh da trời). Để nhận biết các điểm ảnh bị chết, đơn giản nhất là bạn hãy để nền ảnh tối hoặc đen hoàn toàn, những điểm ảnh chết sẽ nổi bật. Dĩ nhiên màn hình LCD mới mua giá hàng trăm USD tự nhiên lại xuất hiện những điểm ảnh chết sẽ làm cho bạn cảm thấy cực kì khó chịu. Thật may mắn là điều này được các nhà sản xuất đưa vào điều kiện bảo hành. Nếu không chấp nhận được điểm ảnh chết, bạn có thể gửi trả sản phẩm để đổi cái khác. Bạn hãy yêu cầu nơi bán kiểm tra màn hình thật kĩ trước khi mua về (nếu là mua trực tiếp). Bạn cũng cần phải chú ý là trong một số trường hợp, điểm ảnh chỉ “chết” trong khoảng 10 đến 15 phút và biến mất sau đó.

Để xử lý các điểm ảnh gặp trục trặc, bạn có thể “mát xa” nhẹ phần màn hình quanh điểm ảnh đó và có thể nó sẽ ”hồi sinh”. Tuy nhiên kĩ thuật này phải được thực hiện rất cẩn thận và không nên lạm dụng bởi có thể gây tổn hại vĩnh viễn tới bề mặt LCD vốn rất mong manh.

nkduy1

II ... VÀ KINH NGHIỆM SỬ DỤNG

Cuối cùng bạn đã quyết định rút ví thanh toán và tự hào đã trở thành chủ nhân của một chiếc màn hình LCD loại tốt? Điều này thực sự chưa hẳn đã tuyệt vời như mong đợi bởi nếu sử dụng không đúng cách, bạn vẫn có thể gặp rắc rối.

- Trước hết, ngay khi đem màn hình về, bạn nên bỏ ra vài giờ để làm việc, duyệt web, xem phim, chơi game hay đại loại tất cả những gì thường hay làm với máy tính để đảm bảo màn hình mới hoàn toàn phù hợp nhu cầu cũng như khả năng mắt của bạn.

- Nếu cảm thấy font chữ quá bé, bạn có thể vào Display Properties.Settings.Advanced, ở tab General chỉnh DPI setting từ 96 lên 120 hoặc cao hơn. Để nét chữ mềm mại hơn, bạn hãy sử dụng công nghệ Clear Type của Windows (trong cửa sổ Display Properties.Appearance.Effects, chọn Use Clear Type).

- Tuyệt đối không nên chạm vào màn hình bằng ngón tay hay các vật cứng bởi dầu từ tay rất khó tẩy rửa và các vật cứng có thể gây tổn hại màn hình vĩnh viễn.


- Để lau chùi, bạn không nên sử dụng các chất tẩy rửa thông thường bởi có thể làm hư lớp hóa chất mỏng chống chói trên màn hình. Hãy sử dụng những công cụ chuyên nghiệp có bán ở các cửa hàng máy tính hoặc đơn giản nhất là dùng bông mềm và nước ấm. Nếu phải dùng chất tẩy rửa chuyên dụng, tuyệt đối không xịt trực tiếp lên màn hình mà phải xịt lên bông rồi lau một cách nhẹ nhàng.

- Màn hình LCD nên đặt ở những vị trí ít bụi và không bị ánh mặt trời chiếu trực tiếp; cách xa các nguồn toả nhiệt như bếp và lò sưởi.

- Tránh để trẻ em sử dụng bởi chúng chưa ý thức được nếu chạm tay nhiều sẽ làm màn hình bị bẩn và trở nên tối đi.

- Khi cần di chuyển màn hình, hãy tháo toàn bộ dây và bê chúng thật nhẹ nhàng.

- Không đặt đồ vật như sách vở lên màn hình LCD khi bạn đang bê đi bất kể chúng nhẹ đến đâu.

- Nếu bạn không sử dụng trong một thời gian dài, hãy tháo dây và cất cẩn thận vào hộp.

- Các khe hở trên màn hình phải luôn được thông thoáng để tránh bị quá nóng sẽ làm giảm tuổi thọ.

- Nếu đặt LCD trên giá sách hoặc trong những không gian hẹp, hãy chắc chắn có khoảng cách 10cm về mọi hướng tính từ màn hình tới bề mặt cứng.


Cuối cùng, xin được nhắc lại, LCD không phải là sản phẩm dành cho mọi người. Với giá đắt đỏ, LCD sẽ là một phần của chiếc máy tính bạn sử dụng trong vòng ít nhất là ba năm tới, vì thế hãy chọn lựa thật cẩn thận. Nếu ít kinh nghiệm nhưng túi “rủng rỉnh”, bạn có thể chọn “hàng hiệu” như Sony, Philips, ViewSonic, hay Samsung, LG... Nếu mạnh dạn tìm tòi, bạn có thể tìm thấy nhiều sản phẩm có xuất xứ Đài Loan hoặc Trung Quốc nhưng chất lượng không “kém cạnh” hàng hiệu. Cơ bản chất lượng tấm LCD không khác nhau nhiều vì đa số các hãng sản xuất màn hình tinh thể lỏng đều sử dụng cùng loại tấm LCD từ một số ít nhà sản xuất tấm LCD chuyên nghiệp. Chi phí ban đầu của bạn cho một màn hình LCD có thể khá cao, tuy nhiên lượng điện mà nó tiết kiệm cũng như ích lợi mà nó đem lại sẽ thừa sức bù đắp, thậm chí còn nhiều hơn những gì bạn phải chi ra. Một điều nữa bạn cũng nên để ý, đó là hãy vững tin nếu đã quyết định mua LCD, đừng để những câu nói kiểu như “LCD không phải cho game thủ” hay “LCD không phải để coi phim” làm nao núng. Với công nghệ hiện đại, tất cả các loại màn hình LCD mới đều đáp ứng rất tốt nhu cầu giải trí chứ không phải chỉ gói gọn trong công việc văn phòng như trước đây.

Một số lưu ý khác khi lựa chọn LCD:

Trích dẫn:
Tấm panel LCD: Hiện tại trên thị trường có ba loại panel chính được sử dụng cho các sản phẩm LCD.
Panel TN có giá thành rẻ nhất, tuy nhiên góc nhìn hẹp (đặc biệt là chiều dọc), có loại đạt tốc độ 12-16ms thích hợp cho game. Nhận biết loại panel này khá dễ, bạn chỉ cần cúi thấp xuống là sẽ thấy màu bị đổi ngược.
Panel MVA của Fujitsu + AUO hoặc PVA của Samsung: đắt hơn TN khoảng 100$, góc nhìn dọc tới 170 độ, tương phản tới 1:700-1:1000, màu sắc rực rỡ nhưng hơi “dại”. Ví dụ Samsung 172T, 173P, ViewSonic VX700.
Panel IPS và S-IPS của Nec, Hitach, LG: đắt nhất song màu sắc trung thực nhất trong số các loại LCD, tuy nhiên màu đen có thể hơi bị tím. Loại này thích hợp cho dân đồ họa (nếu muốn dùng LCD thay CRT) tuy nhiên chưa thấy bán rộng rãi ở Việt Nam.
* Dot pitch: Đối với LCD, khái niệm này không thực sự quan trọng như với CRT. Với CRT, dot picht biểu thị khoảng cách giữa hai tâm của hai điểm phosphor nằm cạnh nhau trên màn hình và thông số này càng bé thì hình ảnh càng rõ (đặc biệt ở độ phân giải cao). Trên LCD, khái niệm này không “tồn tại” theo một nghĩa nào đó, nên không phải là tiêu chí quan trọng khi chọn mua LCD vì yếu tố quan trọng nhất làm cho hình ảnh rõ ràng là tỉ lệ tương phản chứ không là dot picht như ở CRT. Thêm vào đó, đa số các nhà sản xuất đều dùng chung tấm panel LCD như đã nói ở trên nên sản phẩm của họ trong cùng một dòng không thực sự khác biệt nhiều.
* USB Hub và loa: Một số nhà sản xuất tích hợp những yếu tố phụ như cổng USB, loa lên sản phẩm LCD và đôi khi lấy đó hậu thuẫn cho giá. Tuy nhiên chúng không thực sự đáng giá và bạn tuyệt đối không nên lấy đó làm tiêu chí để chọn màn hình. Dĩ nhiên USB Hub có vẻ khá tiện lợi nhưng nếu nó làm đội giá thì không đáng. Loa tích hợp trên LCD thường chất lượng không cao. Tuy nhiên nếu bạn muốn có nó, hãy đảm bảo màn hình có nút tắt loa nhanh cũng như bảng điều khiển âm lượng dễ dùng.
* Khả năng tương thích với các giá đỡ tường của LCD cũng khá quan trọng, như bạn đã biết, điểm mạnh của LCD là không choán diện tích. Các nhà thiết kế thường tạo ra sản phẩm cho phép gắn lên giá đỡ hoặc có các lỗ vít để gắn trực tiếp lên tường rất tiện lợi.
* Khóa chống trộm: Màn hình LCD là một món hàng đắt tiền và khá gọn nhẹ nên dễ trở thành mồi ngon cho những tên trộm, một số loại LCD có tích hợp những tính năng an ninh ví dụ như hỗ trợ cho các sản phẩm khóa của Kensington.

nkduy1

Các loại panel của TFT-LCD

TFT-LCD là một loại màn hình LCD thuộc nhóm Active Matrix. Trong TFT có các loại panel khác nhau với chất lượng khác hẳn nhau. Dưới đây xin trình bày sơ lược về các loại panel này.

Twisted Nematic (TN)

Đây là kiểu panel thông dụng nhất vì giá thành thấp và được phát triển rộng rãi.

Các panel TN hiện đại có thời gian đáp ứng rất thấp (đến 5ms on-off-on) nên hạn chế được lỗi bóng ma khi thể hiện hình ảnh chuyển động nhanh. Tính năng này của TN đã được các nhà SX màn hình ra sức quảng cáo và dễ dàng chiếm được sự quan tâm của khách hàng.

Tuy nhiên loại panel TN bị hạn chế về góc nhìn, nhất là nghiên theo chiều dọc (nhìn từ dưới lên hoặc từ trên xuống). Vậy tại sao nhà SX lại dám quảng cáo là có góc nhìn của LCD họ lên tới 160o-170o? Thực ra họ đã cố tình giấu một thông số quan trọng, đó là độ tương phản kèm theo ở góc nhìn đó. Độ tương phản thực sự ở góc nhìn đó có thể là 5:1 hoặc 10:1 tùy sự trung thực của nhà SX.

Thêm vào đó, hầu hết các panel TN đều không có khả năng hiển thị 24 bit màu. Tại sao lại như vậy? Vì mỗi sub-pixel của nó chỉ hiển thị được 6 bit nên tổng lại sẽ chỉ là 18 bit màu mà thôi. Tuy nhiên các nhà SX màn hình LCD dùng một số kỹ thuật giả lập và quảng cáo rằng nó hiển thị được 24 bit màu. Các kỹ thuật gồm: kết hợp các pixel lân cận (dithering) và thay đổi liên tục độ sáng của sub-pixel (Frame Rate Control – RFC). Tuy nhiên các kỹ thuật này đều có hạn chế nên tóm lại thì khả năng hiển thị màu sắc của panel TN là không tốt.



Một cách áp dụng dithering cho panel TN



Dell SP1908FP dùng panel TN 5ms

In-Plane Switching (IPS )

Được Hitachi phát triển vào năm 1996 để thay thế cho TN. Đa số panel loại này thể hiện được 24 bit màu thực sự. Panel IPS có giá thành cao nên chỉ được dùng trong các màn hình LCD cao cấp.

Chữ In-Plane có nghĩa là các tinh thể trong cùng một ô (pixel) của panel này luôn có cùng hướng và song với bề mặt panel. Khi đưa điện vào một ô, các tinh thể trong ô đó sẽ quay 90 độ và cho ánh sáng đi qua, có nghĩa là chuyển từ trạng thái passive sang active, khi mất điện thì các tinh thể sẽ quay lại vị trí ban đầu (passove). Do đó, nếu một transistor cấp điện bị hư thì ô tương ứng sẽ luôn bị tối, điều này có nghĩa là dead pixel của IPS luôn có màu đen.

So với TN thì IPS khác về cấu trúc tinh thể lẫn điện cực. Cả hai điện cực của IPS nằm trên một wafer và có khoảng cách xa hơn so với TN, điều này làm cho độ tương phản và độ sáng bị giảm đi.

Panel này có khả năng thể hiện màu sắc gần như màn hình CRT nhưng vẫn còn yếu về độ tương phản và tần số đáp ứng (các panel IPS ban đầu có tần số đáp ứng lên tới 60ms).

Ưu điểm lớn của IPS là về góc nhìn: nó hầu như không bị đổi màu khi nhìn nghiêng/dọc. Tuy nhiên khi nhìn ở góc hẹp thì màu đen sẽ bị ngã sang tím, tuy nhiên nhược điểm này lại được dùng để phân biệt panel IPS với các loại panel khác.

Nhược điểm lớn của IPS là tỷ lệ tương phản thấp (chỉ khoảng 200:1) nên IPS thể hiện màu đen không tốt, tuy nhiên các panel IPS hiện đại dùng kỹ thuật Digital Fine Contrast (DFC) đã khắc phục được nhược điểm này.

Super-IPS (S-IPS)

Ra đời vào năm 1996, là cải tiến của IPS với thời gian đáp ứng thấp hơn và được chấp nhận rộng rãi nhất. Panel này thường được dùng trong các màn hình 20" trở lên. Hiện nay LG và Philips là hai nhà SX panel S-IPS chính.

Advanced Super IPS (AS-IPS)

Được Hitachi phát triển vào năm 2002, cải thiện về độ tương phản so với S-IPS. Panel này có độ tương phản đứng thứ hai sau S-PVA. Loại panel này được LG và Philips sản xuất và được dùng trong các LCD của NEC (ví dụ NEC LCD20WGX2).



LCD Nec 20WGX2 dùng panel AS-IPS

Advanced True White IPS (A-TW-IPS)

Được LG và Philips sản xuất riêng cho NEC. Cải tiến chỉnh của panel này là nó có thêm bộ lọc màu True White để cho màu sắc trung thực hơn. Panel loại này được dùng trong các màn hình đồ họa chuyên nghiệp.

H-IPS

Được công bố vào cuối năm 2006. Panel này là sự cải tiến từ S-IPS, với các đặc điểm:

Giảm lỗi blacklight bleed nhưng vẫn còn ở tông màu lục.
Cải thiện một chút về góc nhìn, không còn bị ngả sang tím ở góc nhìn hẹp.
Panel mịn hơn để giảm chói và nhiễu.

Multi-Domain Vertical Alignment (MVA)

Panel loại này được Fujitsu phát triển vào năm 1998 để xen giữa panel TN rẻ tiền và IPS mắc tiền. Panel này có tần số đáp ứng nhanh (vào thời điểm nó ra đời), góc nhìn rộng và độ tương phản cao (hơn cả IPS và TN) nhưng có độ sáng và khả năng thể hiện màu sắc không tốt, tuy nhiên số bit màu của nó cũng là 8 bit (tuy nhiên các panel MVA hiện đại lại chỉ có 6 bit + RFC) và có ưu thế khi thể hiện màu đen.

Panel MVA có đặc điểm là các tinh thể được sắp đặt không cùng hướng, nên nếu một vùng được ánh sáng chiếu qua thì sẽ có vài tinh thể trong vùng lân cận gây ra hiện tượng lóe sáng khi nằm ở hướng thích hợp.

Nói chung thì panel MVA cho màu sắc sặc sỡ và sáng, nhưng do đặc điểm tinh thể, nó sẽ làm mất chi tiết ở các vùng màu tối khi nhìn thẳng vào nó một góc 90*.

Các panel MVA hiện đại dùng công ghệ RTC có góc nhìn rộng (chỉ sau S-IPS), thể hiện màu sắc tốt và thời gian đáp ứng thấp. Hiện nay có vài loại panel MVA như P-MVA (Premium MVA) và A-MVA (Advanced MVA) của AUO, S-MVA (Super MVA) của Chi Mei.

Panel A-MVA có ưu thế về độ tương phản tĩnh (có thể lên tới 2500:1), góc nhìn rất tốt (178*) thường dùng trong các panel từ 32" tới 42", và được các nhà SX TV tên tuổi ở châu Âu, Nhật Mỹ sử dụng để sản xuất TV LCD.

Các panel MVA rẻ tiền vẫn phải dùng dithering hoặc RFC có độ sâu màu 24 bit.

Người ta mong rằng panel MVA sẽ thay thế panel TN nhưng thực tế thì ngược lại vì nó mắc tiền và được phát triển chậm nên có thời gian đáp ứng cao hơn TN hiện đại.



Dell UltraSharp 1702FP dùng panel MVA 6 bit

Patterned Vertical Alignment (PVA)

PVA được Samsung phát triển một cách độc lập. PVA là panel được nâng cấp từ panel MVA nên có nhiều đặc tính tốt hơn MVA, độ tương phản của PVA có thể lên tới 3000:1 nhưng thông thường là từ 600:1 tới 1000:1.

Với kỹ thuật RTC, các panel PVA và S-PVA có khả năng thể hiện màu đen rất tốt và thời gian đáp ứng thấp.

Thông thường thì panel PVA có 8 bit màu, một số panel PVA rẻ tiền vẫn dùng 6 bit màu.

S-PVA thì có 8 bit màu, được nâng cấp từ PVA, chủ yếu là khắc phục về response time.



Dell UltraSharp 1907FPV dùng panel PVA 8 bit



Dell UltraSharp 2407WFP dùng panel S-PVA true 8 bit

Tham khảo

http://en.wikipedia.org/wiki/TFT_LCD

http://www.tftcentral.co.uk/articles...chnologies.htm


Các bạn có thể đọc bài này chi tiết hơn tại:

Trích dẫn:
http://www.vietnamglobalteam.org/showthread.php?t=5597

HoangNhatLong

chi tiết phết....tham khảo thêm o.O