- Từ xưa các triết gia cổ đại từng tranh cãi về giá trị vàbản chất của hạnh phúc. Ngày nay, người ta vẫn tiếp tục mổ xẻ khái niệmnày…
1. Hạnhphúc là một trong những cảm giác tuyệt vời nhất mà con người trảinghiệm trong cuộc đời. Người mẹ cảm thấy hạnh phúc khi đứa con qua cơnhiểm nghèo. bà nội trợ hãnh diện khi làm món ăn được nhiều người khen,cậu sinh viên thở phào sau đợt thi cử, chàng trai cảm thấy như tim mìnhđang “nở” sau buổi tối đi chơi với người yêu…
Động vật cũng có cảmgiác thỏa mãn khi đạt được điều gì đó. Thử quan sát con chuột sau khithoát ra khỏi cái bẫy chẳng hạn. Trong nhiều trường hợp, hạnh phúc đếnsau khi đạt được khoái cảm. Bởi vậy, hạnh phúc đôi khi không khó tìmnhưng thật mong manh và chóng tàn. Có lẽ chính vì vậy màphật giáo quan niệm rằng, việc kiếm tìm hạnh phúc hệt như đuổi theo mộtcái bóng. Ngược lại, những người theo chủ nghĩa khoái lạc Hy lạp thờicổ đại cho rằng hạnh phúc cũng như khoái cảm có giá trị gần như vĩnhviễn. Quan niệm này đã khai sinh các đấu trường đẫm máu và nước mắt,cũng như tạo ra nhiều thống khổ cho kiếp nô lệ. Hạnh phúc lại đơm hoakết trái khi Dante bước ra thế giới từ ánh sáng thi ca. Những vần thơca ngợi cái đẹp và sự hoan lạc của thi sĩ Ý trở thành một học thuyết vềhạnh phúc. Từ đó, người ta nhận thấy hạnh phúc ẩn hiện khắp nơi, từ mộtcuộc đi dạo trên bãi biển, từ ngụm rượu ngon, từ mùi hương hoa… Dù thế nào, hạnh phúcbao giờ cũng có hai mặt. hạnh phúc của người này là nỗi thống khổ củangười khác. Thành Cát Tư Hãn từng nói: “Niềm hạn phúc lớn nhất của talà chinh phục nhân loại, xua đuổi kẻ khác, chiếm tài sản của họ, nhấmnháp nỗi thống khổ của họ, cướp đàn bà con gái của họ”. 2.Thế kỷ 19 đến, hạnh phúc theo chân nhà khoa học vào phòng thí nghiệm.Vài kết quả nghiên cứu tin rằng hạnh phúc xảy đến khi nhiều chất hóahọc trong cơ thể tương tác với nhau. Khoa học gia Wiliam Janet cho rằngnão có thể diễn dịch những cảm xúc nằm dưới… cổ! Năm 1872, bác sĩCamillo Golgi bắt đầu khám phá thành phần nền tảng nhất của bộ não làneuron và chính neuron chứ không phải tác nhân nào khác đã tạo ra cảmxúc. Đến năm 1954, hai nhàphân tâm học Janes Olds và Peter Milner đã gây chấn động khi phát hiện“cơ chế” sinh ra hạnh phúc (nhờ thí nghiệm ngẫu nhiên): Nghiên cứu cơchế hoạt động của não chuột, hai nhà khoa học đặt một điểm cực vào mộtnơi mà sau này họ phát hiện ra đó chính là trung tâm tạo ra khoái cảmtrong não. Sau khi được kích điện vào đó, đám chuột có vài hành độngtương tự như khi động dục. Không chỉ nhờ neuron, vài chất hoá học trongcơ thể cũng góp phần đem lại cảm giác thoả mãn, chẳng hạn serotonin,dopamine và nhất là endorphin - một morphin tự nhiên trong cơ thể… Nghiên cứu cho thấynếu endorphin rơi đúng vào các tế bào cảm nhận của hệ thần kinh, nhưchìa khoá lọt vào đúng ổ, thì cảm giác hưng phấn đạt đến trạng thái caonhất. Hạnh phúc xuất hiện chính xác hơn, cảm giác hạnh phúc không đơnthuần khai sinh từ não mà phải có sự kết hợp của các chất hoá học trongcơ thể. 3.Tuy nhiên, khoa học cũng thừa nhận rằng hạnh phúc là khái niệm rất trừutượng. Có lẽ ở phần này các tư tưởng gia có chỗ đứng vững hơn với nhiềulý thuyết thuyết phục. Khái niệm hạnh phúccủa phật giáo mang nặng ý tưởng liên quan đến tinh thần và đạo đức.Hạnh phúc theo kiểu Thành Cát Tư Hãn hoàn toàn chỉ là cảm giác tự mãn.Tuỳ từng lĩnh vực và phạm vi, hạnh phúc mang nhiều ý nghĩa riêng vàthậm chí trái ngược. Hạnh phúc của nạn nhân chiến tranh là chấm dứtkhói lửa. Hạnh phúc của bố mẹ là thấy con ngoan nhưng hạnh phúc của mộtsố con cái là thoát khỏi cặp mắt quan sát của phụ huynh.. Hạnh phúc củakẻ mới yêu nhau là nhìn về con đường hôn nhân phía trước nhưng có khivài năm sau họ lại cảm thấy “thật sự hạnh phúc” khi cầm đơn ly dị. Hạnhphúc của doanh nhân là buôn may, bán đắt trong khi niềm sung sướng củangười mua là mua ít được nhiều… Cảm giác hạnh phúcthay đổi theo năm tháng. Lúc nhỏ khác, khi trưởng thành khác. Hạnh phúccũng thay đổi tuỳ theo giới tính, tuỳ môi trường, trình độ… Tuy nhiên,hạnh phúc có nhiều mẫu số chung. Mọi người đếu cảm thấy hạnh phúc khikhông khí gia đình êm như lụa và con cái ngoan như cừu. Ai cũng có cảmgiác khoái trá khi được ngợi khen và tâng bốc. Và trong tình dục, khoáicảm luôn đem lại cảm giác thoả mãn giống hệt nhau cho bất kỳ người nào. Hạnh phúc, dường nhưchỉ là một hình thức cảm giác sinh ra từ trí tưởng tượng, có khi khôngthật nhưng lại tồn tại quanh quẩn đâu đó mà không được biết đến.
Theo Times
|