HƯƠNG RƯỢU LÀO CAI

daithieugia

HƯƠNG RƯỢU LÀO CAI

Mạnh Tấn (Báo Lào Cai)

Đăng nhập/Đăng ký mở rộng         Nếu bạn có một lần đến LàoCai hãy lên với cao nguyên Bắc Hà - nơi bốn mùa mây phủ trắng trên đỉnhnúi, bạn sẽ được thưởng thức đặc sản của thiên nhiên- thành quả laođộng của người dân ở đây: Mận Tam hoa, mậm Hậu, lê, đào vàng, đàoPháp…mà khi xa rồi bạn vẫn nhớ mãi về hương vị của nó. Và mùa đông, bạnhãy tự tin bước vào bất cứ một nếp nhà nào, bên bếp lửa hồng, bạn sẽđược đón mời ân cần như người thân trở về. Bạn sẽ được mời uống chénrượu ngô được cất từ thơm thảo của núi rừng đất đai Bắc Hà. Mùi thơm vàvị cay ấm nồng của nó sẽ hối thúc bạn sống hết mình cho tình bạn, tìnhyêu thiên nhiên, con người - dù cuộc sống có khắc nghiệt đến đâu. Vàrồi bạn sẽ thắc thỏm hoài không hiểu các nghệ nhân tài ba của xứ sở nàyđã bằng cách nào vắt ra từ đất, từ nước, từ mùa màng thứ rượu trong vắtđến tinh khiết nhường vậy! Bạn cứ hỏi đi, đồng bào Mông Bản Phố sẽ vuivẻ hầu chuyện bạn: Bắt đầu từ hạt ngô vàng ruộm, mẩy bóng như hạt cườmchắt ra từ nhựa sống tinh tuý của đất đai. Ngô sẽ được bung trên bếplửa, bao giờ ngô chín, người ta quét một vuông đất trên nền nhà nhẵnbóng. Ngô được trộn đều với lá men hái từ rừng, sau ba ngày, hạt ngô đãngấm men thì cho vào “cong” ủ kín. Bảy hoặc chín ngày sau đã có thể đemra cất rượu. Đúng là cất chứ không phải nấu đâu nhé. Bởi vì cốt bốngrượu không cho trực tiếp vào nước như cách nấu rượu gạo của người miềnxuôi. Đồng bào Mông Bản Phố nấu rượu ngô cầu kỳ lắm. Chõ bống rượu đượcđặt trên một chảo nước to đang rôi sùng sục dưới than lửa hồng. Hơinước bốc lên, thấu qua chõ bống mà phần trên của nó đã được đặt mộtdụng cụ hứng những giọt rượu vừa ngưng tụ do chảo nước làm lạnh phíatrên rồi chảy ra ngoài - nơi có chiếc vỏ bầu khô hoặc ống bương hứngsẵn. Cứ ba đấu ngô thì được một bầu rượu tinh khiết tuyệt vời như bạnđã nếm thử.       Nói thì vậy, chỉ nghe để biết chứ bạn đừng mấtcông tò mò làm thử. Bởi dù có được hướng dẫn tỷ mỷ theo đúng công thứcđến đâu, thì bạn cũng không nấu ra được đúng rượu ngô Bản Phố. Đã rấtnhiều đồng bào khác nhọc công đến đây tìm hiểu, xem tận nơi, thậm chímua đúng thứ ngô của đồng bào, lấy đúng thứ nước trong vắt tuôn chảy từngọn núi nơi lưng chừng trời này, mà khi cất lên cũng chỉ ra một thứrượu nồng nặc hơi men! Uống thì cũng say đấy nhưng không hề có mùi thơmđặc trưng và vị ấm nồng khác lạ của rượu ngô Bản Phố- Bắc Hà. Cũngchẳng cần phải thắc mắc làm gì. Phàm đã là nghề gia truyền thì ắt phảicó bí quyết. Bí quyết thì phải được gìn giữ nối đời trong họ tộc màthôi. Và ở Bắc Hà này cũng chỉ có người Mông ở Bản Phố nấu được, cònnhững vùng khác thì chịu.      Tuy nhiên, Lào Cai vẫn còn một địachỉ khác cũng có loại “sơn hào” tương tự này mời bạn - Đó là rượu SanLùng. Cũng như Bản Phố của Bắc Hà, San Lùng của Bản Xèo (Bát Xát) cũngnổi danh một vùng với niềm kiêu hãnh của đồng bào Dao Đỏ. Và chỉ cóngười Dao Đỏ ở thôn San Lùng này có bí quyết mà thôi. Chỉ có điều, khácvới rượu ngô Bản Phố - Bắc Hà, Rượu San Lùng -  Bát Xát không cất bằngngô mà cất bằng thóc và mì mạch.        Nếu được nghe kể, bạn sẽthấy công thức của thứ rượu này còn rắc rối hơn nhiều. Thóc phải làthóc gì, trộn tỷ lệ mỳ mạch bao nhiêu và đặc biệt là phần men với hơn10 loại lá rừng được làm rất kỳ công. Nhưng hương vị của loại rượu nàyphải nói là “Độc nhất vô nhị”. Mùi thơm nhẹ, vị êm dịu, vừa đưa lên môiđã quyến rũ! Những người bạn sành rượu đã phải tự thú rằng: Rượu SanLùng mà nhâm nhi với thịt nai, thịt bò khô nướng trên bếp than lửahồng, lại được một bàn tay thơm thảo rót mời thì thần kinh của bạn dùcứng rắn đến mấy, cũng phải đê mê ngây ngất như lần đầu được… hôn ngườiyêu vậy!.       Có thể anh bạn nào đó đã nói quá lời, nhưng theotôi, nếu đã được nghe kể về hương sắc của rượu Lào Cai thì bạn cũng nênbiết đồng bào các dân tộc Lào Cai uống rượu như thế nào.       Vớingười vùng cao, rượu là cao lương mỹ vị có ở mọi nhà. Và khi có kháchquý thì không thể thiếu rượu mời. Khi mời bạn người ta không nói mờiuống, mà là: “ Mời bạn nhấp chút rượu nhạt với gia đình” . Và bạn hãytự tin nâng chén rượu lên, nhấp một chút thôi, đủ để ngâm nga nơi đầulưỡi. Và nữa, khi đã được mời thì bạn đừng nỡ chối từ mà buồn lòng giachủ. Nếu không uống được nhiều, bạn cứ đưa lên môi nhấp vài giọt cho đỏhồng đôi má, cho ấm lòng mình, lòng bạn và ấm tình người.                                Gặp người là gặp bạn                                Gặp bạn là gặp rượu                                Gặp rượu là gặp nhau… NgườiMông ở đây vẫn hát lên tình bạn như thế. Nếu là ở nhà, bát rượu đầytràn sóng sánh thơm lừng từ tay gia chủ rót ra sẽ được chuyền tay nhaulần lượt cho đến cạn và bát khác lại được rót ra. Người ta sẽ nói nhữnglời tốt lành nhất gửi đến bạn với lòng hiếu khách như bát rượu đầy. Còngặp nhau ngày chợ ư:                              Bạn ơi hãy đến đây                              Với tôi bên chảo thắng cố này                              Có rượu thơm, có thịt mềm                                                    Mừng ta gặp nhau…     Cứ thế, niềm vui tình bạn, tình người được nhân lên bất tận. Bạn có saycó một chút cũng chẳng sao đâu, những người vợ thảo hiền của chúng tasẽ vui vẻ nâng ta lên lưng ngựa, hồn nhiên cùng ta ngược về núi…Đến đâythì hẳn bạn đã thấy, uống rượu với người vùng cao là một mỹ tục mangđầy bản sắc văn hoá của đồng bào các dân tộc  Mông, Dao, Pa Dí…Và có gìđể trách khi chúng cũng biết làm ra rượu và uống rượu như thế!    Sa Pa - Những sắc màu giao mựa Mạnh Tấn         Khụng biết tự khi nào, cứđến thỡ giao mựa là tụi lại hăm hở thực hiện một chuyến lóng du lờn SaPa. Và sau mỗi chuyến đi ấy trở về là trong tụi lại đầy  ắp những cảmnhận. Núi về ý thớch thỡ tụi thớch thỡ giao mựa từ Hạ sang Thu! Bởi vàođộ này Sa Pa cú nhiều sắc thỏi mà những người cú một chỳt đam mờ thiphỳ rất dễ xao lũng. Nhưng đương nhiờn rồi, Sa Pa vẫn đẹp nhất, lộnglẫy nhất là dịp cuối Xuõn sang đầu Hạ. Lỳc này Sa Pa là cả một bứctranh sinh động vụ ngần. Chỉ cần lờn đến dốc Trung Chải thụi, cỏi màutươi rúi của Sa Pa đó quyến rũ ta ngay khi bắt gặp những tràn ruộng bậcthang nối nhau, treo ngược lờn tận đỉnh nỳi. Bước vào mựa vụ mới, nhữngtràn ruộng này được đồng bào be sửa lại bờ thửa bằng bặn và tất cả đềuchứa đầy ăm ắp nước lấp loỏ trong nắng sớm, từ xa xa trụng lại hệt nhưnhững chuỗi vũng bạc của cỏc thiếu nữ xuõn thỡ vựng cao. Sinh động nhấtlà cảnh lao động của bà con, những người đàn ụng bừa xong đến đâu lànhững người phụ nữ Mụng ụm những đon mạ thắt đáy lưng ong hệt như nhữngbộ trang phục họ đang mặc trờn người, bỡnh thản gieo mựa. Cỏi nhịp điệuvừa bỡnh yờn, vừa chờnh chao giữa đất trời ấy cho ta cảm nhận cuộc sốngthật bỡnh dị, đáng yờu đến thế! Màu xanh bất tận của nỳi, của cõy rừngđan xen những bụng trắng, vàng, đỏ của vụ số cỏc loài hoa mọc hoanghoải trờn khắp triền non. Nét đẹp thiên nhiên hoà quyện cựng với nhịpsống chất phỏc, hồn hậu của người dân nơi đây đó tạo nờn một Sa Pariờng cú. Cứ thế mà rong ruổi, ngắm nhỡn, cảm nhận đến thoả thớch...        Càng lờn cao, nhiệt độ càng thấp dần. Phố nỳi hiện ra trong bảng lảnglàn sương mờ ảo. Chỉ thoỏng chốc thụi ta như lạc trong sắc màu của thổcẩm vừa lạ lẫm vừa thân quen. Đỏ rực khăn trựm trờn đầu là thiếu nữDao, xỳng xớnh vỏy hoa là cỏc cụ gỏi Mụng từng nhúm kộo nhau đi tỡm bạnvà cười bẽn lẽn khi bị khỏch du lịch trờu đùa. Cỏc bà, cỏc chị và cảcỏc em nhỏ nhỏ nữa, trờn lưng đeo gựi, trờn tay là những mún đồ lưuniệm do chớnh bàn tay họ cần mẫn làm ra đem bỏn cho khỏch du lịch.Thỉnh thoảng ở những đoạn đường quang đóng hoặc trờn những ụ đất cỏcbà, cỏc chị tỳm tụm ngồi thờu thựa, xe lanh, xe sợi. Du khỏch thoải mỏilựa chọn cho mỡnh một mún đồ lưu niệm. Những chiếc mũ, chiếc tỳi, nơbuộc túc... đều được làm bằng tay, cầu kỳ nhưng cũng rất giản dị dễthương. Cầm lờn tay, ta cảm nhận được những sợi lanh quyện với mựichàm, sỏp ong đậm sắc màu của nỳi rừng. Khỏch du lịch người nước ngoàirất thớch những mún đồ lưu niệm này. Cũng cú  khi thấy họ đeo bỏm hàngphiền du khỏch nhưng phải thành thực núi rằng: Nếu một ngày đến với SaPa khụng cũn bắt gặp những hỡnh ảnh đồng bào mặc sắc phục dõn tộc đibỏn đồ thổ cẩm, đồ lưu niệm (vũng bạc, nhạc cụ dõn tộc...) và cỏc sinhhoạt văn hoỏ bản địa thỡ cũng chẳng cũn đâu sự hấp dẫn của riờng cú củavựng đất du lịch này! Trong cỏi lạnh se sẽ của Sa Pa đầu hạ, hoà mỡnhtrờn đường phố nhộn vui làm cho lũng người thờm nỏo nức. Những ngàygiao mựa từ Xuõn sang Hạ này đến với Sa Pa, ta sẽ cảm nhận thế nào làmột ngày có đủ bốn mùa: Buổi sỏng khi trời vừa tan sương, vụ vàn cỏcloài thi nhau hộ nụ, khoe sắc- Đúng là mựa Xuõn đích thực! Cũn buổitrưa, khi mặt trời đó nhụ khỏi những làn mõy, ỏnh nắng lấp loỏ trờn vũmsa mộc cũn đọng sương đêm, tiếng chim rừng: ngũ sắc, hoạ mi, quếlõm...thi nhau hoà tấu bản nhạc rừng chào hành khỳc mựa hạ mà chỳng đóđợi suốt cả một mựa đông dài. Những thiếu nữ Mụng, Dao tất tả trờnđường mỏ lựng đỏ bồ quõn- Đó chớnh là mựa Hạ đích thực của Sa Pa! Chiềuđến, từng đụn mõy thi nhau thoỏt ra từ nỳi, rồi lan dần xuống phố lađà, trong bảng lảng sương mự đan xen chỳt nắng vàng man mỏc, mơ hồ...hệt như trời Thu của xứ trời Âu! Đó cũng là vẻ đẹp đáng yờu nhất của SaPa mà khỏch du lịch luụn muốn được chiờm ngưỡng. Khi đêm xuống, nếu ởthành phố, trong những ngụi nhà bờ tụng núng nụi, bức bối, người giàphải đổ ra đường húng giú đến tận muộn mới dỏm về nhà thỡ ở Sa Pa cứviệc vựi trong chăn ấm mà ngủ ngon lành!. Sỏng ra, thư thỏi thả bộ trờn nhữngcon phố nhỏ, hoặc tỡm đến một gúc phố Sa Pa cú những quỏn cà phờ đượcbài trớ khỏ ấn tượng như là trờn vỏch treo những tấm thổ cẩm, những đồnụng cụ của đồng bào vựng cao rất vui mắt. Và đặc biệt thỳ vị hơn,những quỏn này đều cú khụng gian đẹp, quay nhỡn ra mờnh mụng hướng nỳi.Nhõm nhi một tỏch cà phờ kốm theo vài tấm bỏnh hoặc vài bắp ngụ nướng,ngắm mõy nỳi là đà trong sỏng sớm tinh khụi lại trong cỏi lạnh se sẽnữa, đúng là khụng cũn gỡ thỳ vị hơn! Một cảm giỏc vừa sang nhó nhưnglại vẫn phảng phất sự dõn dó, đời thường. Nếu cú sức khoẻ thỡ cú thể chinhphục đỉnh Phan –xi-păng hựng vĩ đầy thỳ vị. Hoặc lựa chọn cho mỡnh cuộcngoạn du phự hợp hơn như là ngắm dải Hơàng Liên trùng điệp từ đỉnh ÔQuý Hồ, thăm thú điền dó cỏc bản làng hoặc đến các cơ sở nuôi cá hồivân nước lạnh dưới chân Thác Bạc và thưởng thức thú ẩm thực từ xứ trờiÂu tươi nguyờn ở Sa Pa. Tất cả đó làm nờn một Sa Pa đầy mầu sắc, hấpdẫn đến nao lũng....

, Em sinh ra ở Bắc Hà, yêu nơi mình được sinh ra....

ATT

, Em sinh ra ở Bắc Hà, yêu nơi mình được sinh ra....
Trích dẫn bài viết của khuyenkhuyen vào lúc 22-7-2009 08:30 AM

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

ui . rươu BH  ngât ngây lòng người . giông như KK ý . ^^ hi hi  ngât ngây nhưng mờ hok bít đi viện lúc nào ka^^  rươu mạnh kinh lên được , uông như cháy cổ ý KK nhỉ  . KK hok nào về quê nhở mua rươu kỉ niêm  đấy nha . hok bắt đền đấy , ứ biết đâu

jupiter_htp

Haaa rượu đấy mình khoái lắm đó haaaa. Kết sán lùng và bắc hà....Ai uống rượu bắc hà liên hệ mình hiiii

ui . rươu BH  ngât ngây lòng người . giông như KK ý . ^^ hi hi  ngât ngây nhưng mờ hok bít đi viện lúc nào ka^^  rươu mạnh kinh lên được , uông như cháy cổ ý KK nhỉ  . KK hok nào về quê nhở mua rươu kỉ niêm  đấy nha . hok bắt đền đấy , ứ biết đâu

Híhí, nghe ATT nói mà KK cũng ngất ngây như đang say men đây nè . Quê ngoại mình mà 2 năm mới lên đc một lần. Khi nào KK lên BH thì alo ATT nhé

khanhbinh

Gặp người là gặp bạn
Gặp bạn là gặp rượu
Gặp rượu là gặp nhau…

Lào Cai có nhiều đặc sản thật là thú vị. Mà mùa Đông uốc rượu Bắc hà với chân gà nướng thì thật tuỵet vời.