Cây bàng – Triết lí sống và kỷ niệm tuổi thơ

pumkin

Ký ức đầu tiên của tôi về ban nhạc Bức Tường là lúc tôi xem họ biểu diễn trong chương trình chung kết đường lên đỉnh Olympia năm 2003 được truyền hình trực tiếp trên VTV3. Thời ấy tôi chỉ biết một vài bài hát của họ phát trên tivi và cũng không biết họ cho ra những album nào. Bởivì quê tôi là một vùng quê miền Trung nghèo khổ, việc nhạc rock xuất hiện ở đấy là điều hiếm hoi. Nói gì đến việc tiếp cận internet và các phương tiện hiện đại khác.

Mãi tới sau này học hết cấp 3 rồi lên thành phố học tập tôi mới có cơ hội tiếp cận với công nghệ thông tin và bắt đầu tìm hiểu về BứcTường cũng như được nghe nhiều bài hát của họ hơn. Nhưng họ đã tan rã, điều này không chỉ gây nên sự tiếc nuối cho bản thân tôi mà còn cho tất cả những người yêu thích Bức Tường.

Một lần tình cờ tôi bắt gặp bài hát cây bàng khi đang nghe chương trình quà tặng âm nhạc trên sóng FM của Đài tiếng nói Việt Nam. Tôi đã bị cuốn hút bởi giai điệu và lời của bài hát. Và sau đó tôi được nghe lại lần 2 trên máy vi tính của đứa bạn cùng quê. Bài hát này đối vớinhững ai mới nghe lần đầu thì sẽ nhầm tưởng nó là một bản instrument bởi đoạn nhạc dạo của nó dài hơn một phút, ngay cả tôi khi mới nghe lần đầu cũng có cảm giác như vậy. Có phải ban nhạc muốn gây cho người nghe một sự chờ đợi, một sự tò mò. Và rồi sự chờ đợi ấy đã được đền đáp.Ngay sau tiếng keyboard nhịp nhàng là tiếng trống dồn dập đẩy nhanh tốc độ bài hát. Nhưng bất chợt nhịp bài hát chững lại với tiếng guitar classic là chủ đạo. Trên nền guitar classic chậm rãi, giọng hát trầm ấm và truyền cảm của anh Trần Lập cất lên như một một lời kể, như một lời thổ lộ về tuổi thơ đã qua dưới tán lá bàng.

                                      “Cây bàng ơi ! Toả bóng tháng năm dài

Dưới vòm lá,tuổi thơ dễ thương bao mơ mộng đẹp

Rồi một sớm lớn khôn nhặt chiếc lá mà lòng nghĩ suy…”

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

Mở đầu bài hát là tiếng gọi “cây bàng ơi!”. Thông thường tiếng gọi của một ai đó cất lên thì giọng nói rất to hoặc mạnh mẽ. Thế nhưng anh Lập đã hát câu đó với một cách nhẹ nhàng nhất có thể mà vẫn giúp ngườinghe cảm nhận rõ từng chữ của câu hát. Đoạn mở đầu này đã làm cho tôi không khỏi suy nghĩ về tuổi thơ ngọt ngào đã qua đi dưới tán lá bàngnăm xưa. Tuổi thơ đó là cùng chơi đùa với bạn bạn bè dưới tán lá bàng trong khuôn viên nhà trường.  Hay dưới những cây bàng cổ thụ đầu cổng làng. Những khi cây bàng cho quả chín, chúng tôi thường hái quả bàng cho vào cặp sách, bởi quả bàng khi chín cho một mùi thơm đặc biệt. Mùi thơm đó không giống với mùi của ổi chín, cũng không giống với các loại quả khác. Mùi thơm đó là kết tinh của nắng mưa, sương gió và cái lạnh thấu xương của mùa đông mà cây bàng phải hứng chịu. Chúng tôi còn chọn những chiếc lá to nhất và lành lặn nhất để kết lại làm mũ cánh chuồn (mũ quan thời xưa) để đội lên đầu. Đó là những lúc đá bóng trời bất chợt đổ mưa và tán lá bàng lại là vật che chở cho chúng tôi.

Và tuổi thơ ngọt ngào của tôi đã trôi qua dưới tán lá bàng như thế.Sau này lớn lên rồi nhìn thấy cây bàng, quá khứ trong tôi lại ùa về như còn mới nguyên.

Mùa đông Hà Nội đã tới, những lúc gió lạnh ngắt tôi vẫn thì thầm câu hát:

                                                  “…Để sống có ý nghĩa hơn!

Dù mùa đông buốt giá

                                                     Lá rơi như giọt máu đỏ

Vẫn tin rằng rồi xuân sẽ tới

                                            Mầm sống đâm chồi đón nắng vàng…”

Có thể đây là lời bộc bạch của chính cây bàng. Mặc dầu thời tiết khắc nghiệt, những chiếc lá “rơi như giọt máu đỏ” nhưng cây bàng vẫnlạc quan để vượt qua mùa đông buốt giá và hồi sinh trong nắng vàng của mùa xuân tràn trề nhựa sống. Liệu rằng thông qua hình ảnh cây bàng vượt lên thời tiết khắc nhiệt của mùa đông để rồi đón nắng vàng, tác giả Trần Lập muốn gửi gắm đến chúng ta một thông điệp về triết lí sống, về sự chiêm nghiệm của chính bản thân tác giả?

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

“…Vẫn tin rằng rồi xuân sẽ tới

                                             Mầm sống đâm chồi đón nắng vàng…”

Khi nghe anh Lập hát đến câu này tôi cảm thấy như mình đã tìm thấy phương châm sống và học tập. Câu hát giống như là một lý tưởng sống,một lời hứa, một lời thề với chính bản thân tôi.  Dẫu khó khăn bao quanh nhưng chúng ta vẫn không được nản lòng, không được bi quan và chùn bước, hãy tin vào tương lai tươi sáng đang chờ đợi phía trước. Đây chính là ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà Bức Tường muốn gửi đến chúng ta.Câu hát này cũng là kết thúc cao trào của đoạn mở đầu. Sau đó là:

“…Ai vui khi lá bàng đỏ rớt xuống giữa mùa đông

                                Đỏ như máu dẫu xa lìa cành nụ cười luôn tươi sáng trên môi..”

Đoạn điệp khúc này được Bức Tường thể hiện với lối hát bè tinh tế.Tăng thêm điểm nhấn cho bài hát. Và cũng thể hiện được sự tiến bộ vượt bậc của Bức Tường.  Nó như tấm thảm trải trong tâm hồn người nghe, như lời ru ngọt ngào. Vào mùa đông cây bàng ít tổng hợp được chất diệp lục nên lá của nó có màu đỏ. Hình ảnh lá bàng đỏ như máu rơi xuống trong mùa đông buốt giá thật là cảm động và cũng thật là đẹp.

“…Cây bàng xưa không còn nguyên vóc dáng

                                         Dẫu bão giông đã thấm bao ngày qua

Dù cho thời gian phai tàn bao ý nghĩ thơ

Còn mãi sức sống cây bàng xưa.

Dẫu có lúc mặt trời không chiếu sáng

                                       Vẫn vững tin nắng ấm khi bình minh

Để thơ còn mãi vẫn đẹp như giấc mơ

                                       Sống mãi cây bàng ơi!”

Ít có loại cây nào lại có sức sống mãnh liệt như cây bàng. Loài cây thực vật hạt kín này chứa đựng một sức sống đến diệu kì. Điều đó không những được chúng thể hiện nơi đất liền mà còn được chúng thể hiện trên những hòn đảo lớn nhỏ thuộc lãnh hải Việt Nam. Trên những hòn đảo chỉ có nắng cháy, khô cằn và gió cát mặn đắng ấy cây bàng là loại thực vật vẫn tồn tại và tươi tốt quanh năm. Nó gắn với những người tù Côn Đảo.Trong nhà tù tối tăm và hứng chịu sự tra tấn dã man của giặc ngoại xâm, họ chợt nhìn thấy qua khe cửa sổ, những cây bàng bên ngoài vẫn tươi tốt trong điều kiện khắc nhiệt. Họ như cảm thấy một niềm khích lệ,niềm động viên để tiếp tục sống và chiến đấu. Cây bàng như một biểu tượng của sức sống mãnh liệt, như phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng trung kiên.

Một bài hát hay không có nghĩa giai điệu hay, dễ thuộc, phù hợp với tâm trạng người nghe, mà nó còn phải hàm chứa một ý nghĩa nhân văn sâu sắc, khích lệ người nghe hướng tới cuộc sống tốt đẹp, vượt qua mọi khó khăn. Đây chính là điều mà Bức Tường đã làm được. Hi vọng ban đọc sẽ có cùng cảm nhận như tôi.

Nguyễn Hoàn (Theo Vnrock.com)