Theo BJ Fogg, chủ nhiệm Phòng Nghiên cứu Công nghệ thuyết phục thuộc Trường Đại học Standford, thì từ thông tin đến cải thiện hành vi là một khoảng cách xa.
Ông nói: "Tuy đã có vô số cuộc thảo luận cùng những chương trình lớn nhỏ nhằm khuyến khích lối sống thân thiện với môi trường, song chẳng mấy ai tiếp nhận thông tin rồi thay đổi hành vi của mình dựa trên những thông tin đó." Lý do là vì họ vốn đã có quá nhiều thứ khác cấp thiết hơn phải bận tâm trong cuộc sống thay vì ngồi ngẫm ngợi những vấn đề "xa xôi" như bảo vệ môi trường hay hành tinh xanh.
Nói vậy không có nghĩa là tắt hết mọi hy vọng. Đã có rất nhiều thiết bị và ứng dụng web ra đời với mục đích khiến chúng ta cảm thấy có lỗi hoặc cảm thấy không bằng ,ọi người, để từ đó phấn đấu tự trau dồi bản thân.
Các "công nghệ thuyết phục" này có rất nhiều mục tiêu đa dạng: Một số nhằm khích lệ mọi người vận động nhiều hơn để giảm béo; số khác nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng của người dân bằng cách đưa ra những hình ảnh so sánh giữa các nhóm đối tượng đồng cảnh. Dưới đây là 5 công nghệ điển hình trong số đó do BJ Fogg lựa chọn ra.
Withings - Chiếc cân Wi-Fi
Bạn hãy dũng cảm trèo lên chiếc cân Withings có chức năng Wi-Fi; và nếu bạn đồng ý, tất cả các bạn bè của bạn trên mạng Twitter hay Facebook sẽ được cập nhật ngay lập tức về chỉ số cân nặng hiện tại của bạn.Việc công khai trọng lượng bản thân như vậy sẽ khích lệ bạn tiếp tục duy trì chế độ tập luyện. Nhưng nếu bạn không thích, chiếc cân này có thể đăng tải tình trạng cân nặng của bạn trên một website mà chỉ mình bạn mới có quyền truy cập.
OPOWER
Bạn cho rằng mình không hề quan tâm xem hàng xóm dùng điện như thế nào? OPOWER, một công ty phần mềm giúp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng dân dụng, lại không nghĩ vậy.
Thay vì để lại cho bạn một tờ hóa đơn điện chỏng lọn, OPOWER thu thập dữ liệu tiêu thụ năng lượng trong gia đình, rồi dùng bảng biểu thể hiện lại thông tin trên, qua đó họ so sánh mức độ sử dụng năng lượng của nhà bạn với các nhà hàng xóm khác. Công ty này cho hay, nhờ phương pháp này mà có tới 60 - 80% người dân thay đổi thói quen sử dụng năng lượng của mình.
|
| Hệ thống báo cáo mức tiêu thụ năng lượng các hộ gia đình của OPOWER |
OPOWER còn đặt biểu tượng "mặt cười" cạnh kết quả sử dụng năng lượng của những hộ gia đình có mức tiêu thụ thấp hơn so với các hộ hàng xóm.
Người sử dụng có thể xem thông tin tiêu thụ năng lượng của mình trong các báo cáo trực tuyến, qua điện thoại thông minh, hoặc trên các thiết bị thông tin tại nhà. Theo Ogi Kavazovic, phát ngôn viên của OPOWER, hiện có khoảng 1,5 triệu người sử dụng dịch vụ của họ.
Anh nói: "Nếu nhân rộng dịch vụ này trên cả nước Mỹ, chúng ta có thể tiết kiệm được lượng năng lượng tương đương mức sử dụng của ba triệu hộ, ngang bằng với hiệu quả sản xuất của toàn bộ ngành năng lượng tái chế".
I move you
Imoveyou.com là một mạng xã hội được thiết kế nhằm thuyết phục mọi người tập luyện thể thao thường xuyên hơn bằng cách đưa họ tham gia vào các cuộc thách đố theo dạng "nếu-thì" với bạn bè.
Chẳng hạn, một người có thể đăng lên website này lời thách đố như: "Tôi sẽ trèo 20 tầng cầu thang trong 20 phút nếu bạn đi xe đạp một bánh vòng quanh khu phố."
Người bị thách đố sẽ nhận được thông báo thông qua Facebook, Twitter hay email, và có thể chấp nhận hoặc từ chối lời thách đố này. Theo Fogg, ý tưởng này có thể sẽ đạt hiệu quả thuyết phục cao bởi nó khuyến khích mọi người hành động càng sớm càng tốt, và dù đang ở đâu, họ cũng có thể nhận được thông báo về các lời thách đố.
Không những thế, nó còn tạo ra bầu không khí cạnh tranh giữa mọi người.
GlowCaps
|
| Lọ thuốc có nắp báo sáng của GlowCaps |
Suốt bao năm ròng các chuyên gia công nghệ đau đầu vắt óc để tìm ra những phương pháp giúp mọi người nhớ uống thuốc đúng giờ.Nhưng theo Fogg, chẳng có mấy công nghệ nào "vượt mặt" được GlowCaps trong việc thuyết phục mọi người tuân thủ sát sao chế độ điều trị bệnh của mình.
Ý tưởng của họ rất đơn giản: Đặt một chiếc nắp đặc biệt trên lọ thuốc; khi tới giờ bệnh nhân cần uống thuốc, chiếc nắp này sẽ tự động phát sáng.
Chiếc nắp cũng có khả năng trao đổi thông tin không dây; nó gửi báo cáo về tình hình "tuân thủ" chế độ điều trị của bệnh nhân qua mạng điện thoại di động.
Công ty này cho biết, một cuộc thử nghiệm gồm 50 người tham gia cho thấy hiệu quả nhắc bệnh nhân uống thuốc đúng giờ của sản phẩm này đạt tới 86%; theo Fogg, đây là một kết quả "rất đáng ngạc nhiên" trong lĩnh vực công nghệ thuyết phục.
Các triển lãm xe hybrid
Triển lãm công nghệ nhằm thuyết phục người dân thay đổi thói quen lái xe.
Trên các xe hybrid (xe lai - loại xe sử dụng hai nguồn động cơ: động cơ đốt trong và động cơ điện - ND), trong đó có dòng Toyoto Prius và Ford Fusion, đều có các bảng thông báo giúp người lái xe biết mình đang lái xe hiệu quả tới mức nào.
Chiếc Prius hiển thị thông tin này trên một biểu đồ dạng thanh. Còn chiếc Ford Fusion đi xa hơn một bước với cách minh họa bằng kỹ thuật số. Theo đó, hình ảnh một cái cây sẽ mọc lên (hay chết đi) tùy theo hiệu quả lái xe của chủ nhân chiếc xe.
|
| Hình cây (bên tay phải) trên bảng hiển thị của xe Ford Fusion |
Theo Fogg, đây đều là những ý tưởng thiết thực, bởi chúng cung cấp cho chủ xe các thông tin giúp họ nâng cao hiệu quả sử dụng xăng tại đúng thời điểm họ đang đi xe.Nhờ đó, họ có thể dễ dàng thay đổi cách lái xe ngay lập tức.
Ông nói: "Nó cập nhật cho bạn các thông tin phản hồi và khích lệ bạn hành động ngay".
Không ai muốn thấy hình ảnh một cây xanh chết trên màn hình hiển thị trong xe mình cả, bởi có thể người khác sẽ nhìn thấy nó.
Thủy Nguyệt dịch theo CNN