Không biết từ bao giờ măng ngâm ớt đã trở thành một món ăn không thể thiếu trong bữa ăn thường ngày hoặc trong các dịp lễ, tết của đồng bào các dân tộc vùng cao miền Bắc nước ta. Riêng món măng ớt của đồng bào Mông ở huyện vùng cao Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái thì có hương vị riêng khó lẫn, không giống những loại dấm ớt, hay măng ngâm ớt thường thấy ở các quán ăn mọi miền.
Huyện vùng cao Trạm Tấu (Yên Bái) có một loại măng nhỏ bằng ngón tay, ruột đặc trông từa tựa như măng sạt, có tên là măng ớt. Măng ớt mọc ở sườn núi đá. Vào thu, khi lưng đèo mờ mờ sương phủ, măng ớt bắt đầu đua nhau mọc.Thoạt kỳ thuỷ, măng ớt là món ăn của người H'mông, một tộc người cư trú chon von nơi đỉnh non, đầu nguồn. Vốn rất thẹo với nghề rừng, vào vụ, trẻ em H'mông chỉ cần bỏ ra một buổi là có thể mang về một gùi nặng măng ớt.Cách làm món măng ớt thật đơn giản. Măng đem về được bóc vỏ, dùng khăn ấm lau cho sạch. Đây không phải chuyện tiết kiệm nước mà chính là vì loại măng này đã nhúng vào nước là thâm xì, trông vào là khó chịu không muốn ăn nữa. Xong đâu đấy người ta xếp măng vào ống bương - sau này có điều kiện người ta còn dùng chum để ủ măng. Cứ một lượt măng lại được rắc một lượt ớt tươi giã nhuyễn trộn với muối trắng. Độ cay hoặc độ mặn tuỳ theo ý thích của từng gia đình. Khi măng đã đầy ống bương hoặc chum, người ta dùng đá nén chặt lại. Chừng 1 tháng thì măng ăn được. Măng được ngâm trong dung dịch muối ớt lâu ngày trắng hồng, nõn nà trông thích mắt. Cắn một miếng măng, đầu lưỡi chạm ngay vào vị chua chua, cay cay, mùi thơm rất đặc trưng xộc ngay lên mũi. Măng ớt lại giòn tạo cho người ăn một cảm giác thật dễ chịu. Với người H'mông, măng ớt là món ăn phổ biến. Nó có mặt trong bữa ăn hết sức đạm bạc trên nương, lại không thể thiếu trong bữa ăn thịnh soạn ngày tết. Người ta vẫn nói: "Ăn Mèo, ngủ Thái" là chỉ món ăn, nơi ngủ tốt nhất ở vùng cao phía Bắc.
Măng ớt Trạm Tấu được người dân dùng trong cả năm mà muối chỉ một lần. Nhà nào cũng có vài ba can măng, mỗi can nặng khoảng 60kg.
Cây măng để ngâm ớt có dáng hình thon nhỏ bằng ngón tay trỏ, mọc thành từng bụi. Cứ đến tháng 9, khi tiết trời vào thu đông, đồng bào lại lên rừng hái măng. Người ta chọn cây măng cao khoảng 20cm, lấy phần non để muối, phần già giã nhỏ rồi hoà vào để tăng thêm mùi vị. Không giống muối cà, muối dưa, cây măng để muối không được rửa nước lã, mà chỉ bóc vỏ rồi cho ngay vào lù cở như cái bình ở miền xuôi, xóc mạnh cho hết lông để măng không bị thâm, thân trắng, nhìn thêm hấp dẫn. Ớt thì xay nhỏ, trộn một chút nước rồi đổ vào măng, ngâm với muối trong khoảng một tháng là đến lúc măng chua đều, ăn ngon nhất.
Bữa cơm hàng ngày có vị ngọt của lúa nương, vị chua giòn của măng, vị cay xé lưỡi của ớt, du khách nào đã thưởng thức, chắc hẳn sẽ không thể quên.
Đặc biệt, khi tiết trời lạnh giá, chỉ cần nuốt một miếng măng nhỏ là thấy cả cơ thể dần nóng lên, tâm trạng phấn chấn, cái ngon lây lan khắp cả nhà, cái gió rét cắt da cắt thịt của đồng bào vùng cao bỗng chốc như lùi hẳn. Những ngày lễ, tết, măng ớt được giã nhỏ để xào lẫn với thịt, trứng, thì mùi thơm ngầy ngậy của thịt và trứng hoà lẫn vào vị chua giòn của măng, làm cho món ăn vừa có phần cao sang, lại vừa dân dã.
Ngày nay, món măng ớt đã vượt khỏi phạm vi tộc H'mông, lan truyền khắp vùng Trạm Tấu. Người các tộc khác cũng rất ưa thích và học cách làm, cách ăn của người H'mông. Trong đời, chắc bạn đã có lần ăn măng ngâm ớt, nhưng đó là măng nứa, măng tre, măng bương. Còn muốn thưởng thức món măng ớt, xin bạn đừng ngại đường xa, lên với Trạm Tấu.
Măng ớt trở thành món quà vừa quý giá, vừa quen thuộc mà vùng cao Trạm Tấu ban thưởng cho khách thập phương. Những người con của bản khi đi xa, các mẹ, các chị dành riêng cho họ một lọ măng ớt, như gói ghém cả hương vị tình yêu của núi rừng quê hương đi đến mọi miền Tổ Quốc.
*Chữ bé quá 
( sửa lại rồi đấy nhá )
[Lấy địa chỉ]
/1 
Thẻ IP
Thẻ đánh hơi
Đăng lúc 25-8-2010 09:14 AM
Thẻ thăng tiến
Thẻ đỉnh cao
Thẻ trầm mặc
Thẻ huyên náo
变色卡
Thẻ cướp Tem
Đóng đinh
显身卡
Tác giả
